Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh
 Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng, quan tâm xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Người là hiện thân của đạo đức cách mạng, nêu gương cho toàn Đảng, toàn dân ta.

          Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đạo đức là gốc, nền tảng của người cách mạng: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”[1]. Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đạo đức là sức mạnh của con người. Làm cách mạng là một việc lớn nên càng phải có sức mạnh. “Có sức mạnh mới gánh được nặng và đi được xa. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang”[2]. Người chỉ rõ: “Mọi việc thành hay bại, chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay không”[3].

         Trong tác phẩm “Đạo đức cách mạng” đăng trên Tạp chí Học tập (nay là Tạp chí Cộng sản) tháng 12-1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra những luận điểm về đạo đức cách mạng, đó là: Quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng; ra sức làm việc cho Đảng, phấn đấu để thực hiện mục tiêu của Đảng; giữ vững kỷ luật, thực hiện tốt đường lối, chính sách của Đảng; tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân; quyết tâm đấu tranh, chống mọi kẻ địch; đặt lợi ích của Đảng lên trên hết; hòa mình với quần chúng thành một khối, tin quần chúng, hiểu quần chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng. Nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng là trung với nước, hiếu với dân; yêu thương con người; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và tinh thần quốc tế trong sáng.

         “Trung” và “Hiếu” theo quan niệm của Nho giáo là “trung với vua, hiếu với cha mẹ”. Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra nội dung mới, có ý nghĩa khoa học, cách mạng và nhân văn là “trung với nước, hiếu với dân”. Nhân dân từ thân phận nô lệ, không có quyền tự do, dân chủ trở thành người chủ. Nhân dân là chủ và làm chủ. Cán bộ, đảng viên là đầy tớ của Nhân dân. “Trung với nước, hiếu với dân” là mối quan hệ với đất nước, với dân tộc, thể hiện trách nhiệm với sự nghiệp dựng nước, giữ nước và sự phát triển của đất nước. “Trung với nước, hiếu với dân” là phải quyết tâm, suốt đời, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; đặt lợi ích của Tổ quốc, của Nhân dân lên trên hết, trước hết; phải trọng dân, tin dân, học dân, hỏi dân, hiểu dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân; thương dân, nắm vững dân tình, dân tâm, dân ý; quan tâm dân quyền, dân sinh, dân trí, dân chủ, dân vận; làm cho dân tin, dân phục, dân yêu; lấy hiệu quả công việc làm thước đo theo tinh thần “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”.

         Yêu thương con người là phẩm chất đạo đức nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với Người, đạo đức cách mạng là phải đem lại tự do, hạnh phúc cho nhân dân, con người có điều kiện phát triển toàn diện. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người không chỉ quan tâm đến vận mệnh chung của toàn dân tộc, mà còn chăm lo đến từng cá nhân con người cụ thể. Bất kỳ ai khi tiếp xúc đều nhận được ở Người tình cảm nhân ái, yêu thương chân thành, gần gũi, bình dị. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thương yêu, quý trọng con người luôn đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân, biến thành hành động cụ thể, đó là tình yêu thương đối với con người đang sống thực trên đời này, bị áp bức, đói nghèo, bệnh tật.

         Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là phẩm chất đạo đức cao đẹp của người cách mạng, là nền tảng của đời sống mới, của thi đua ái quốc, là cái cần để làm người, làm cán bộ phụng sự đoàn thể, giai cấp và Nhân dân. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Cần” là siêng năng, chăm chỉ cố gắng dẻo dai, không lười biếng, làm việc sáng tạo, năng suất, hiệu quả cao; “kiệm” là phải tiết kiệm sức lao động, thì giờ, tài sản, tiền bạc của Nhân dân, của đất nước, của bản thân mình, không xa xỉ, phô trương, hình thức…; “liêm” là trong sạch, luôn tôn trọng và giữ gìn của công, không tham địa vị, tiền tài, danh vọng...; “chính” nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đúng đắn, chân thành, khiêm tốn, không tự cao, tự đại, không dối trá, lừa lọc, việc thiện dù nhỏ mấy cũng làm, việc ác thì dù nhỏ mấy cũng tránh; “chí công vô tư” là khi làm bất cứ việc gì đều đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của Nhân dân lên trên hết, trước hết, “Dĩ công vi thượng”, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”.  Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng cần, kiệm, liêm, chính là bốn đức tính cần có của con người: “Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông. Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc. Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính. Thiếu một mùa thì không thành trời. Thiếu một phương thì không thành đất. Thiếu một đức thì không thành người. Cần, kiệm, liêm, chính là thước đo trình độ văn minh, tiến bộ của một dân tộc : “Một dân tộc biết cần, kiệm, biết liêm, là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh tiến bộ”[4].

         Tinh thần quốc tế trong sáng là một phẩm chất đạo đức bắt nguồn từ bản chất giai cấp công nhân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Đoàn kết quốc tế trong sáng theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là đoàn kết với nhân dân lao động; là đoàn kết quốc tế giữa những người vô sản toàn thế giới; là đoàn kết với các dân tộc vì mục tiêu chung: đấu tranh giải phóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột, vì hòa bình, công lý và tiến bộ xã hội. Hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn tôn trọng các dân tộc, luôn đặt sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam trong quỹ đạo và là một bộ phận của cách mạng thế giới. Người đã trở thành chiến sĩ cộng sản quốc tế lỗi lạc, góp phần cống hiến cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Người gắn mục tiêu đấu tranh của nhân dân Việt Nam với mục tiêu chung của nhân loại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

         Để nâng cao đạo đức cách mạng, người cán bộ phải tu dưỡng đạo đức suốt đời, nêu gương về đạo đức, nói đi đôi với làm, xây đi đôi với chống. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”[5]. Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán hai chữ “cộng sản” mà được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức. Vì vậy, người cách mạng phải học tập, tu dưỡng đạo đức suốt đời. Người dạy: cán bộ nói thì phải làm, nói đi đôi với làm, nói ít làm nhiều, phải nêu gương về đạo đức, “một tấm gương sống còn giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Tuy nhiên cũng cần phải nhận thức rằng đảng viên và cán bộ cũng là người, “không phải người người đều tốt, việc việc đều hay”. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “đảng viên phần nhiều là những phần tử tốt, nhưng vẫn có một số chưa bỏ hết những thói xấu tự tư tự lợi, kiêu ngạo, xa hoa”[6]. Người gọi đó là chủ nghĩa cá nhân (địch ở trong lòng). Đạo đức cách mạng là phải quyết tâm đấu tranh, chống mọi kẻ địch, quyết không chịu khuất phục, không chịu cúi đầu, quan trọng nhất là đánh thắng địch ở trong lòng (chủ nghĩa cá nhân). Chính vì vậy, giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

         Vận dụng những luận điểm có ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh, để giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội ngũ, cán bộ, đảng viên cần tập trung thực hiện một số giải pháp như sau:

         Thứ nhất, nâng cao nhận thức của các cấp ủy đảng, cán bộ, đảng viên về đạo đức cách mạng. Quán triệt sâu sắc Nghị quyết hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ.

         Thứ hai, mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên thực hành đạo đức, nêu gương sáng trước quần chúng nhân dân; phải nhận diện đầy đủ những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, đối chiếu vào đó để tự soi, tự sửa, tự rèn luyện mình; nhìn những gương sáng đảng viên để học tập và làm theo, nhìn những gương xấu đã bị kỷ luật đảng trong thời gian qua làm bài học để tránh. Coi tu dưỡng đạo đức là việc làm thường xuyên, ghi nhớ lời Bác dạy: “Nhất nhật tam tỉnh ngô thân”.

         Thứ ba, cán bộ, đảng viên phải thực hiện nghiêm kỷ luật của Đảng, lấy nguyên tắc tự phê bình và phê bình làm cẩm nang tu dưỡng, rèn luyện. Đối với mình phải thật nghiêm khắc, đối với người khác phải chân thành, giúp đỡ cùng nhau tiến bộ.

         Thứ tư, các tổ chức cơ sở đảng cần tổ chức tốt việc đăng ký nêu gương học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Việc đăng ký nêu gương cần đi vào chiều sâu, bằng những công việc cụ thể, tránh chung chung, hình thức; có sơ kết, tổng kết, nhận xét, đánh giá việc thực hiện nêu gương của cán bộ, đảng viên. Bên cạnh đó, các tổ chức cơ sở đảng cần theo dõi, giúp đỡ để cán bộ, đảng viên thực hiện tốt nhất việc nêu gương.

         Thứ năm, các tổ chức cơ sở đảng cần đổi mới hình thức tổ chức sinh hoạt Đảng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Thực hiện triệt để các nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, đoàn kết trong Đảng, tránh tình trạng “nhạt Đảng, khô Đoàn, xa rời chính trị”[7], góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh./.

anh tin bai

(Lớp bồi dưỡng về đạo đức cách mạng tại TTCT huyện Mường Khương)


[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, H.2011, t.5, tr.292.

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, H.2011, t.11, tr.601.

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, H.2011, t.5, tr.176.

[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, H.2011, t.6, tr.127,128.

[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, H.2011, t.11, tr.612.

[6] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, H.2011, t.5, tr.303.

[7] Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI (năm 2017)

Nguyễn Thu Quân - Giảng viên TTCT huyện Mường Khương
1 2 3 4 5  ... 
Văn bản mới
Tin tức
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1
Đăng nhập